poradnia poradnia poradnia poradnia

Jesteś tu: Porady > Logopedyczna > Wady wymowy u dzieci

Wady wymowy u dzieci

Głoski mogą  być:

  •  zupełnie nie wymawiane, opuszczane – elizja głoski, mogilalia;
  •  zastępowane przez inne, ale prawidłowo wymawiane głoski – substytucja, paralalia;
  •  zniekształcane – deformacja głoski, dyslalia właściwa;

Ze względu na ilość zniekształconych głosek wyróżniamy:

  •  dyslalię jednoraką
  •  dyslalię wieloraką
  •  dyslalię całkowitą

      Ze względu na objawy wyróżniamy kilka rodzajów wad wymowy:

1.  Seplenienie /sygmatyzm/ - to nieprawidłowa wymowa głosek dentalizowanych, czyli  głosek trzech szeregów:

  • syczącego – s,z,c,dz
  • szumiącego – sz,rz,cz,dż
  • ciszącego – ś,ż,ć,dź

 

Rodzaje seplenienia:

       * seplenienie międzyzębowe – charakteryzuje się tym, że przy wymowie głosek  dentalizowanych /jednego, dwóch lub trzech szeregów/ czubek języka wsuwa się między zęby w linii środkowej lub bocznej.

       * seplenienie boczne – charakteryzuje się nieprzyjemnym brzmieniem, artykulacja polega na niesymetrycznym ułożeniu całego języka. Szczelina nie tworzy się wzdłuż linii środkowej języka, lecz z boku. Układ warg jest nieprawidłowy, rozchylają się one w miejscu  przepływu powietrza /z prawej, lewej lub obu stron jednocześnie/.

      * seplenienie przyzębowe – charakteryzuje się nieprawidłową artykulacją głosek dentalizowanych wskutek płaskiego ułożenia przodu języka, który zbyt mocno przylega do wewnętrznej strony siekaczy. Podczas artykulacji nie tworzy się rowek, powietrze przepływa szerokim strumieniem. Brzmienie głosek jest przytępione.

      * seplenienie wargowe – powstaje w wyniku tworzenia się szczeliny między wargami, przy biernym położeniu języka podczas wymowy głosek dentalizowanych.

      * seplenienie wargowo-zębowe – polega na tworzeniu się bardzo wąskiej szczeliny między dolną wargą a górnymi siekaczami. Język jest bierny.          

          2.  Reranie /rotacyzm/ - nieprawidłowa wymowa głoski   r

       Najczęściej  spotykane deformacje to:

      *  rotacyzm języczkowy – artykulacja polega na drganiu języczka będącego zakończeniem podniebienia miękkiego, język jest bierny.

      *  rotacyzm policzkowy – podczas  wymowy  głoski  strumień powietrza wprawia w drgania policzki.

      *   rotacyzm wargowy – podczas  artykulacji  wibrują  wargi lub tylko górna warga.

      *   rotacyzm zębowy – podczas artykulacji drga czubek języka wsunięty między zęby.

      *   rotacyzm krtaniowy -  krtaniowa  artykulacja  głoski, zbliżona do krtaniowego  k .

       *   rotacyzm  podniebienny -  podczas  artykulacji  drga całe podniebienie  miękkie.

       *   rotacyzm gardłowy – powstaje między nasadą języka a  tylną ścianą gardła / brzmieniowo podobne  do wymowy francuskiego  r .

      3.   Lambdacyzm – nieprawidłowa wymowa głoski l .Najczęściej nieprawidłowa artykulacja polega na międzyzębowej realizacji głoski ,przy jej wymowie czubek języka wsunięty jest  między zęby.

      4.   Betacyzm - nieprawidłowa wymowa głoski b

      5.   Kappacyzm -   nieprawidłowa wymowa głoski k   

      6  .  Gammacyzm -  nieprawidłowa wymowa głoski g  

      7.   Wymowa bezdźwięczna – zastępowanie głosek dźwięcznych ich bezdźwięcznymi  

            odpowiednikami np. b-p, d-t, w-f, g-k, z-s, ź-ś, rz-sz, dz-c, dź-ć, dż-cz. Głoski dźwięczne są wymawiane bezdźwięcznie, czyli bez drgań więzadeł głosowych.

Wyróżniamy:

  • Wymowę bezdźwięczną całkowitą  - ubezdźwięcznienieniu ulegają wszystkie głoski dźwięczne mające odpowiedniki w głoskach bezdźwięcznych.
  • Wymowę bezdźwięczną częściową -  ubezdźwięcznieniu ulega tylko część głosek dźwięcznych.

      8 .  Rynolalia / rynofonia, rynizm, nosowanie/ – to zaburzenie artykulacji oraz zaburzenie barwy głosu.

             Wyróżnia się trzy rodzaje rynolalii:

  • Rynolalia otwarta – charakteryzuje się tym, że artykulacji głosek ustnych towarzyszy nadmierny rezonans nosowy.
  • Rynolalia zamknięta – charakteryzuje się zmniejszeniem rezonansu nosowego podczas artykulacji głosek nosowych.
  • Rynolalia mieszana –  polega na braku lub osłabieniu rezonansu nosowego z jednoczesną realizacją głosek ustnych.

      9.  Palatolalia / przy podniebieniu gotyckim/– to sprzężone zaburzenia artykulacyjne plegające na nieprawidłowej artykulacji głosek /najczęściej dyslalia wieloraka/,której towarzyszy poszum nosowy.

   10. Inne odchylenia od prawidłowej artykulacji.

 

    Opracowała:

    Gabriela Ptach-Olszewska-logopeda